Tính lợi nhuận

Cách tính lợi nhuận bán hàng: lãi hay lỗ

Lợi nhuận mỗi sản phẩm bằng giá bán trừ giá vốn, nhân với số lượng bán được thì ra tổng lợi nhuận. Hàng nhập 100.000 đồng, bán 150.000 đồng thì lãi 50.000 đồng mỗi sản phẩm. Bán 20 sản phẩm: doanh thu 3.000.000 đồng, giá vốn 2.000.000 đồng, tổng lợi nhuận 1.000.000 đồng.

Kết quả âm là lỗ. Cùng món hàng bán 80.000 đồng thì mỗi sản phẩm lỗ 20.000 đồng, và bán càng nhiều thì khoản lỗ càng lớn.

Nếu chỉ trừ giá vốn, phần còn lại thường được gọi là lợi nhuận gộp. Bán online còn có phí sàn, phí thanh toán, đóng gói, vận chuyển, quảng cáo; trừ cả những khoản này mới biết mỗi đơn thực sự còn lại bao nhiêu, nên hãy nhập chúng vào mục “Thêm chi phí” như ở phần chi phí bên dưới.

Tính phần trăm lợi nhuận: margin và markup khác nhau thế nào

Cùng một khoản lãi có hai cách đổi ra phần trăm. Chia cho giá bán (doanh thu) ra biên lợi nhuận, gọi là margin. Chia cho giá vốn ra tỷ lệ cộng thêm lên giá vốn, gọi là markup. Hàng vốn 100.000 đồng bán 125.000 đồng, lãi 25.000 đồng:

Hai con số khác nhau vì mẫu số khác nhau, nên nghe “lãi 20%” hãy hỏi lãi tính trên giá bán hay trên giá vốn. “Phần trăm lợi nhuận trên doanh thu” là margin; “cộng 20% vào giá vốn” là markup. Margin luôn nhỏ hơn 100%, còn markup vượt 100% khi giá bán gấp đôi giá vốn trở lên. Khi báo giá hay so sánh với người khác, hãy ghi rõ cơ sở tính.

Tính giá bán theo lợi nhuận mong muốn

Đi ngược từ mục tiêu ra giá bán: giá bán = giá vốn ÷ (1 − margin) nếu lãi tính trên giá bán, hoặc giá bán = giá vốn × (1 + markup) nếu tính trên giá vốn. Giá vốn 100.000 đồng, mục tiêu 20%, hai cách cho hai mức giá:

Lỗi hay gặp là lấy giá vốn × 1,2 rồi tưởng đã lãi 20% trên giá bán; thực tế biên lợi nhuận lúc đó chỉ là 16,67%. Muốn margin đúng 20%, giá phải là 125.000 đồng.

Chi phí bán hàng làm giá bán cần đặt thay đổi thế nào

Có khoản tính theo phần trăm giá bán, như phí thanh toán hay hoa hồng, và có khoản là số tiền cố định mỗi đơn, như đóng gói hay vận chuyển. Khoản theo phần trăm không thể cộng thẳng vào giá vốn vì giá bán càng cao thì khoản đó càng lớn. Với mục tiêu margin, công thức là: giá bán = (giá vốn + các khoản bằng đồng) ÷ (1 − tổng phần trăm phí − margin).

Giá vốn 100.000 đồng, phí 10% giá bán, vận chuyển 15.000 đồng, muốn margin 20%: giá bán = 115.000 ÷ 70% = 164.285,71, làm tròn lên thành 164.286 đồng. Trong số đó 100.000 đồng là giá vốn, 15.000 đồng vận chuyển, 16.429 đồng phí và 32.857 đồng là lợi nhuận.

Giá lẻ như 164.286 khó niêm yết. Làm tròn lên 165.000 thì lợi nhuận tăng lên 33.500 đồng mỗi sản phẩm, còn làm tròn xuống sẽ thấp hơn mục tiêu, nên chọn mức giá cao hơn khi làm tròn; công cụ làm tròn số cho làm tròn lên đến hàng nghìn.

Khi có thêm chi phí, markup được tính trên tổng chi phí chứ không chỉ giá vốn. Bán 150.000 đồng, giá vốn 100.000 đồng, phí 8% giá bán, vận chuyển 12.000 đồng: lãi 26.000 đồng mỗi sản phẩm, margin 17,33%, markup 20,97% (26.000 ÷ 124.000).

Giảm giá hoặc tăng giá thì lợi nhuận đổi bao nhiêu

Giá vốn không đổi nên tính theo phần trăm, lợi nhuận thay đổi nhiều hơn giá. Bán 20 sản phẩm giá 150.000 đồng, tổng lãi 1.000.000 đồng. Giảm giá 5% xuống 142.500 đồng thì lãi còn 850.000 đồng, giảm 15%. Tăng giá 5% lên 157.500 đồng thì lãi lên 1.150.000 đồng. Bảng “Nếu đổi giá bán thì sao?” trong công cụ đặt các mức ±5%, ±10%, ±20% cạnh nhau.

Giảm giá 10% (150.000 đồng còn 135.000 đồng) thì lãi mỗi sản phẩm từ 50.000 đồng còn 35.000 đồng. Muốn giữ tổng lãi 1.000.000 đồng phải bán nhiều hơn: 28 sản phẩm mới được 980.000 đồng, đến 29 sản phẩm mới được 1.015.000 đồng, tức phải bán thêm 9 sản phẩm. Để tính giá sau giảm hay mức giảm bao nhiêu phần trăm, dùng công cụ tính phần trăm.

Nếu phí tính theo phần trăm giá bán thì tăng giá không thành lãi trọn vẹn: với phí 8%, tăng giá 10.000 đồng chỉ giữ lại 9.200 đồng.

Điểm hòa vốn: cần bán bao nhiêu sản phẩm để không lỗ

Chi phí cố định, như thuê mặt bằng hay lương cố định, không đổi theo số lượng bán. Chi phí biến đổi, như giá vốn, đóng gói, vận chuyển mỗi đơn, tăng theo từng sản phẩm. Mỗi sản phẩm bán ra đóng góp phần chênh giữa giá bán và chi phí biến đổi; số sản phẩm hòa vốn = chi phí cố định ÷ phần đóng góp đó, làm tròn lên vì không bán được phần lẻ.

Chi phí cố định 20.000.000 đồng, giá bán 150.000 đồng, chi phí biến đổi 90.000 đồng: mỗi sản phẩm đóng góp 60.000 đồng, cần bán 334 sản phẩm, tương ứng doanh thu 50.100.000 đồng. Nâng giá lên 160.000 đồng thì mỗi sản phẩm đóng góp 70.000 đồng và điểm hòa vốn giảm còn 286 sản phẩm. Nếu giá bán không cao hơn chi phí biến đổi thì bán thêm cũng không bù được chi phí cố định, nên không có điểm hòa vốn.

Điểm hòa vốn đếm số sản phẩm cần bán chứ không đo thời gian. Khi bỏ vốn một lần rồi thu về qua nhiều kỳ và cần biết bao lâu thì hoàn vốn, hay giá trị hiện tại của các khoản thu, dùng công cụ tính NPV, IRR và thời gian hoàn vốn.

Công thức tính lợi nhuận trong Excel

Đặt giá vốn ở A2, giá bán ở B2, số lượng ở C2; với hòa vốn thì A2 là chi phí cố định, B2 là giá bán, C2 là chi phí biến đổi. Ô chứa phần trăm cần định dạng Percentage (gõ 20% hoặc 0,2). Mỗi kết quả trong công cụ đi kèm công thức tương ứng và nút sao chép.

Giữa các đối số, Excel dùng dấu chấm phẩy hoặc dấu phẩy tùy cài đặt vùng; đổi dấu ngăn ở mục Tùy chọn của công cụ để công thức khớp với máy của bạn. Công thức giá bán trong Excel không tự làm tròn lên đến đồng.

Những lỗi dễ nhầm khi tính lợi nhuận

• So hai mức lãi khác cơ sở. Lãi 30% tính trên giá vốn (markup) chỉ tương đương margin 23,08%. Hãy quy về cùng một cơ sở trước khi so sánh.
• Cộng phí phần trăm vào giá vốn. Phí 10% giá bán là 10% của giá bán, không phải 10% của giá vốn.
• Chỉ nhìn lãi mỗi sản phẩm. Lãi mỗi sản phẩm cao nhưng bán ít vẫn có thể chưa bù chi phí cố định; xem cả điểm hòa vốn.
• Chọn sai đơn vị cho khoản chi phí. Số 15.000 ở ô tính theo phần trăm giá bán nghĩa là 15.000%; mỗi khoản cần chọn đúng đồng hay phần trăm giá bán.
• Đặt margin từ 100% trở lên. Giá bán luôn phải bù giá vốn nên margin không thể đạt 100%; muốn lãi gấp nhiều lần giá vốn hãy tính theo markup.